Bouwkundig Erfgoed

De belangrijkste activiteit van de werkgroep Monumenten is het sensibiliseren van onze medeburgers en de overheid i.v.m. de waarde van ons lokale bouwkundig erfgoed. 

Een goed voorbeeld daarvan is de uitreiking van de Erfgoedprijzen, tussen  2004 en 2014. Met deze prijs willen we iedereen, maar vooral de eigenaars en het stadsbestuur, een signaal geven dat onze stad naast de wettelijk beschermde monumenten nog ander waardevol onroerend erfgoed bezit. Vaak is men zich niet bewust van de architecturale waarde van huizen, schuren of ensembles. Met onze rood-witte plaatjes willen we de mensen attent maken op hun aanwezigheid. De meeste van onze geselecteerde panden zijn opgenomen in de lijst ‘Bouwen door de eeuwen heen’, een boek waarin waardevol architecturaal erfgoed werd gebundeld. Er is overigens geen juridische rechtsgeldigheid verbonden aan deze plaatjes, dus kan er geen sprake zijn van subsidies of verplichtingen.

Aanvankelijk koos de werkgroep ervoor om de prijs toe te kennen aan de eigenaars van beeldbepalende gebouwen die op een respectvolle manier gerestaureerd of gerenoveerd werden. Na een grondige evaluatie beslisten de leden van de werkgroep om het geweer van schouder te veranderen: vanaf 2007 werd de prijs toegekend aan de eigenaars van waardevolle beeldbepalende gebouwen, die men met het rood-witte bordje het statuut van ‘dorpsmonument’ wou geven. De werkgroep maakt elk jaar een selectie in een bepaalde straat of regio of volgens een vooropgesteld thema. In 2007 ging de aandacht naar beeldbepalende woningen in de Lodewijk De Konincklaan in Hoogstraten en de Kerkstraat in Meerle. In 2008 ging men op zoek naar authentieke of met respect gerenoveerde langgevelhoeves. De eigenaars van de dertien geselecteerde burgerwoningen van 2009 zijn naar aanleiding van Open Monumentendag trouwens op het stadhuis ontvangen om er het rood-witte schildje in ontvangst te nemen. Een succesvolle formule die regelmatig werd herhaald. In 2010 wilden we aandacht vragen voor een aantal beeldbepalende woningen uit de jaren ’30: het “Interbellum” of de “Nieuwe zakelijkheid”. Er werden ook twee panden geselecteerd omdat ze met respect waren gerenoveerd. Het volgende jaar wilden we aantonen dat mooie architectuur niet altijd ‘oud’ hoeft te zijn. Daarom selecteerden we woningen die gebouwd zijn tussen 1945 en 1985. Een brede groep met verschillende stijlen waarover maar weinig bekend is. We staan er vaak niet bij stil dat het om waardevolle architectuur gaat. Met "Hoogstraten buiten gewoon charmant" als thema waren in 2012 een aantal goed bewaard gebleven schuren aan de beurt. Uitzonderlijk werd er in 2013 geen Erfgoedprijs uitgereikt, maar er werd op de Open Monumentendag wel een fietstocht georganiseerd langs een aantal unieke sites. In 2014 was het aandachtspunt relatief kleinschalig, maar evenzeer beeldbepalend. We hebben immers een 25-tal stenen kapellen, soms echte parels in het landschap, in de schijnwerpers gezet. 

De werkgroep zet zich actief in voor het bedreigde waardevolle erfgoed in Hoogstraten. Dit gebeurt niet alleen door het indienen van bezwaarschriften bij bouwaanvragen. We proberen eerst en vooral op een constructieve manier eigenaars en het stadsbestuur bewust te maken van bepaalde knelpunten o.a. via het ter beschikking stellen van onze expertise. Een werkwijze die regelmatig vruchten heeft afgeworpen en waarop we trots kunnen zijn.

Er zijn verschillende statuten die een monument kan hebben. Voor Hoogstraten onderscheiden we drie categorieën: de lijst van onroerend erfgoed opgesteld door het Vlaams Instituut van Onroerend Erfgoed (VIOE), de beschermde monumenten en de monumenten die van vzw Erfgoed Hoogstraten de erfgoedprijs ontvingen.

Laureaat Erfgoedprijs 2006


Laureaat 2007 – Kerkstraat Meerle


Laureaat 2008 – Lodewijk De Konincklaan Hoogstraten


Laureaat 2009 – Burgerwoning Vrijheid Hoogstraten


Laureaat 2010 – Vrijheid Hoogstraten - Goede renovatie

Laureaat 2010 – Van Aertselaerstraat Minderhout - Interbellumarchitectuur

Leden van het schepencollege hielpen een handje bij de uitreiking van de Erfgoedprijs 2014 in de Sint-Luciakapel te Meersel-Dreef

Contact:

Benedikte Dewaele: benedikte.dewaele@telenet.be